LED ışın açısı: optiği seçmeden dağılımı okuyun
Bir spotun katalogdaki derecesi duvardaki bütün görünüşü anlatmaz. Türkiye’de bir mağaza, otel veya cephe için ışın sınırını, alan açısını ve dışa yayılan ışığı fotometrik eğriyle birlikte okuyun. Montaj mesafesi ve dağılım, yalnız watt değerinden daha açıklayıcıdır. Aynı akılı iki spotun aynı duvarda farklı izler oluşturması bunun pratik örneğidir.
LED ışın açısı nasıl tanımlanır?
İlgili fotometrik düzlemde şiddetin maksimumun %50’sine düştüğü iki yönü bulun. Aradaki tam açı ışın açısını verir; eksenden yalnız bir tarafı ölçmeyin. Asimetrik optikte ilgili diğer düzlemleri de okuyun; değerler farklı olabilir.
Görsel açıklaması ve metni
- Işın açısı, maksimum şiddetin %50’sindeki yönler arasında tanımlanır.
- Şemada maksimum şiddet ve ana ışının dışındaki yayılım da gösterilir.
Duvardaki görünür izi ışının kesin sınırı saymayın. %50 açısının dışında da farklı şiddette doğrudan ışık bulunabilir. Bu ölçüm sınırı, doğrudan ve dolaylı ışık arasındaki ayrım da değildir.
Optikleri aynı yüzeyde karşılaştırın
İki optiği denerken mesafeyi ve hedef noktasını sabit tutun. Merkezden arka plana geçişi ve daha karanlık kalması gereken alanlara taşmayı gözleyin. Optik ve konumu aynı anda değiştirmek farkın nedenini ayırmayı zorlaştırır.
Işın açısı ile çevresel yayılım nasıl ilişkilidir?
Işık izinin merkezinin yanında çevresini de gözleyin. Ana açının dışındaki yayılım optiğe göre değişir ve yüzeydeki sonucu etkiler.
10°, 24° ve 38° seçenekleri, örnekteki yönlendirilebilir gömme downlight üzerinde karşılaştırılabilir. Benzer akıyı daha dar açıda toplamak genellikle merkez şiddetini artırır. Ancak çevredeki ışığın görünüşü yalnız bu bilgiden anlaşılmaz; optiğin dağılımına bakılmalıdır.
Görselde her açının duvarda öne çıkardığı alan ve bu alanın yayılımı karşılaştırılır:
Üç açıya ait şematik eğrileri birlikte inceleyin:
24° örneğini diğer iki dağılımın arasında değerlendirin. 10° daha küçük merkez alanında yoğunlaşırken 38° daha geniş yüzeye ve daha yumuşak geçişe yayılabilir. Orta seçenek bu iki örnekle karşılaştırılabilir; gerçek sonuç modele bağlıdır.
Sonucu öngörmek için tam model fotometrisi ve nesneye mesafe gerekir. Aynı elektrik tüketimi, aynı akı, kayıp veya dağılım anlamına gelmez. Şemayı optik eğilimin açıklaması olarak okuyun; tüketim, merkez şiddeti ve çevresel ışık arasında sabit eşdeğerlik kurmayın.
Aşağıdaki tablo ürün aileleriyle yaygın açı örneklerini ilişkilendirir. Bir ürün kategorisi tek optik gerektirmez; ışının görevi uygulamaya göre değişir.
| Kategori | Sıva üstü LED tavan armatürü | LED downlight armatürler | LED spot | Dış cephe aydınlatması | UFO endüstriyel LED armatür | LED yol aydınlatması |
| Açı veya dağılım sınıfı | 120°/140° | 60°/90°/120° | 15°/24°/36°/50°/60° | 5°/10°/30° | 60°/90°/120° | T1/T2/T3/T4/T5 |
Eğimli ışında dairesel iz varsaymayın
Düzleme dik ve simetrik bir ışının geometrik izi dairesel olarak ele alınabilir. Armatür eğildiğinde hedef yüzeydeki iz uzar ve mesafe yüzey boyunca değişir. Türkiye’de varsayımsal bir mağaza vitrini için hesapta gerçek eğimi kullanın; yalnız katalogdaki dereceyi bir daire çapına çevirerek karar vermeyin. Merkez şiddetiyle yüzey aydınlığı aynı büyüklük değildir.
LED ışın açısını neye göre seçmeli?
Önce hedef nesneyi ve insanların bakacağı konumları belirleyin. Dar ışın vitrindeki nesneyi vurgulayabilir; aynı optiği bir yürüyüş yolu boyunca tekrarlamak rahatsız edici kontrast oluşturabilir. Perdeleme ve gözlemci yönündeki şiddeti de inceleyin. Açıyı daraltmak tek başına kamaşmayı çözmez.
Genel aydınlatma tabanı için geniş dağılım, nesne veya hacim vurgusu için daha yoğun optik değerlendirilebilir. Seçimi çalışma mesafesine, istenen etkiye ve mekân geometrisine bağlayın.
1. LED downlight ışın açısı
| Işın açısı | 10°/15° | 24°/36°45° | 60°/90°/120° |
| Özellikler | Dar dağılım daha küçük bölgeyi öne çıkarır; vurgu aydınlatması için değerlendirilebilir. | Orta açılı seçenekler yerel ışık ve vurgu arasında karşılaştırılabilir; etki montaj mesafesine bağlıdır. | Daha geniş dağılım, daha büyük yüzeye ve daha yumuşak geçişlere katkı sağlayarak genel ışık için kullanılabilir. |
| Uygulamalar | Vazo, dekoratif eleman ve diğer nesnelerin vurgulanması. | Seçenekler arasında duvarı aydınlatan downlight veya yerel görev ışığı bulunabilir. Düşey yüzeye ışık vermek duvarı görünür kılar ve mekân algısını etkileyebilir. Optik ve konuma göre yemek masası, duvar resmi veya tablo da hedeflenebilir. | Koridor, otel ve alışveriş merkezi giriş alanı, ofis ve benzeri mekânlar. |
2. LED projektör ışın açısı
Seçim açık spor tesisi aydınlatması için yapılıyorsa, optiği montaj, hedef mesafesi ve saha dışına taşan ışıkla ilişkilendirin. 120° seçeneğini 25°, 45°, 60° veya 90° ile karşılaştırın. 70 × 140° yazıyorsa iki farklı düzlemdeki açıyı okuyun; bu, ışığın polarizasyonunu ifade etmez.
3. LED yol armatürünün dağılım türleri
Türkiye’de bir yol projesinde dağılım; yol genişliği, direk konumu ve hesapla seçilmelidir. Tip I, II, III, IV ve V işaretleri açı derecesi değil dağılım kategorileridir. Ayrıntılı karşılaştırma için LED yol armatürlerinin ışık dağılımı rehberi kullanılabilir.
4. LED cephe aydınlatmasında açı seçimi
Bir peyzaj aydınlatması projesinde cephe biçimi ve montaj mesafesinden başlayın. Seçenek olarak lineer duvar yıkama armatürü veya belirli vurgular için 30° ve daha dar optik değerlendirilebilir. Aynı açıyı bütün yüzeylere dayatmayın; düzgünlük, yön ve çevreye yayılımı birlikte kontrol edin.
Bir dağılım eğrisinde ışın açısı genellikle maksimum şiddetin %50’sindeki, alan açısı ise %10’undaki iki yön arasından okunur. Alan açısı daha geniş bölgeyi tanımlar; yine de bütün yayılımı içermez. Bu eşikler içeride kalan toplam akının yüzdesi veya görünür ışığın kesin sınırı değildir.
Görsel açıklaması ve metni
- Işın açısı
- Alan açısı
Geliş açısı aydınlık, yansıma ve geçirimi nasıl değiştirir?
Yüzeye ulaşan ışığı, daha sonra yansıyan veya geçen bölümden ayırın. Aşağıdaki basit cam örneği, her malzemenin aynı davranacağı anlamına gelmez.
- Daha dik gelişte aynı ışın daha küçük bir yüzeye yayılır; diğer koşullar eşitse o bölgedeki aydınlık daha yüksek olabilir.
- Daha eğik gelişte izdüşüm alanı büyür; diğer koşullar aynı tutulduğunda aydınlık düzeyi azalır.
Camda kırılma indisleri, kaplamalar, polarizasyon ve geliş açısı birlikte önemlidir. Kosinüs ilişkisi, mesafe ve yönsel şiddetle birlikte yüzey aydınlığını değerlendirmeye yarar; malzemeden geçen ışık miktarını tek başına hesaplamaz.
- Yansıma yasası: geliş açısı = yansıma açısı
- Snell yasası: kırılma
- Fresnel bağıntıları: yansıyan ve geçen bileşenler
Örnek olarak sıradan, kaplamasız bir pencere camına yöneltilen el feneri düşünün. Yansıma ve geçirim eğilimleri açı ve polarizasyona bağlıdır; aşağıdaki anlatım her koşul için kesin kural değildir:
1. Dik geliş: ışığın cama karşıdan ulaştığı durumu gözleyin.
- Benzer ışın koşullarında daha küçük iz, o bölgede daha yüksek aydınlık oluşturabilir.
- Sıradan saydam camda ışığın önemli bölümü geçebilir; gerçek oran malzemeye ve yüzeylere bağlıdır.
- Bir bölüm yansır; oranı yalnız görünür izin büyüklüğünden çıkarmayın.
2. Eğik geliş: ışığın camla yaptığı açıyı değiştirerek sonucu gözleyin.
- İz daha geniş alana yayılır; aynı koşullarda bölgesel aydınlık azalabilir.
- Geçirim açı ve polarizasyona bağlı değişir; her açıda tek yönlü azalma varsaymayın.
- Yansıma özellikle çok eğik gelişte artabilir; kaplama ve polarizasyon sonucu değiştirebilir.
HOYUWO LED tekliflerini, seçilen referansla gerçek kullanım ilişkisi üzerinden karşılaştırın. Tek açı konfor veya düzgünlük kanıtı değildir. Mağazada duvar ve müşteri yolunu, dışarıda mülk sınırını inceleyin. Son kararı hedefin gerçek mesafesindeki fotometri ve uygulama denemesiyle verin.
Optik değişimini model kaydına işleyin
Aynı gövdede farklı reflektör veya mercek kullanılması dağılımı değiştirebilir. Numune onayına tam optik kodunu, yönlendirmeyi ve varsa perdeleme aksesuarını ekleyin. Tedarikçi başka açı önerdiğinde önceki hesap dosyasını olduğu gibi kullanmayın; ilgili fotometriyle tekrar değerlendirin. Böylece montaj ekibi onaylanan etkiyi yeniden kurabilir.
Teknik sayfada yalnız derece varsa ne istenmeli?
Tek bir açı ışının bütün biçimini anlatmaz. İlgili düzlemlerin eğrisini isteyin; asimetrik dağılımın nesneye göre yönünü belirleyin. Teklif edilen optiğin hesap ve montajda kullanılanla aynı olduğu böyle doğrulanabilir.
