Solar yol armatüründe akü ve panel hesabı: enerji ve yedek kapasite

Solar sistemin özerkliğini panelin görünüşü değil enerji dengesi belirler. Önce gece tüketimini ve dimleme programını tanımlayın; ardından kurulum yerinin en elverişsiz dönemindeki üretimi inceleyin. 50 W ve 12 V örneği, açık kalma süresini tam güce eşdeğer süreden ayırır. Hesap öğreticidir; Türkiye’deki her konum için özerklik garantisi veya akü föyünün yerine geçen seçim değildir.

Gece enerjisi ve akü rezervi

• Gece programını tam güç saatine çevirerek gerekli kullanılabilir akü kapasitesini hesaplayın.

Örnekte yetersiz üretimli üç günden önceki geceyle birlikte dört gece planlanır. 19.00–23.00 arasında 4 saat %100, 23.00–06.00 arasında 7 saat %50, yani 25 W kullanılır. Toplam 11 saatlik program, 4 + 7 × 0,5 = 7,5 tam güç saatine ve gecede 375 Wh’a eşdeğerdir.
Yuvarlamadan enerji hesabı: 50 W × 7,5 saat × 4 gece = 1.500 Wh; 1.500 Wh ÷ 12 V = 125 Ah. Yuvarlanmış 4,17 A × 30 saat kullanılırsa 125,1 Ah çıkar; fark yalnızca yuvarlamadır.
Kablo, kontrolör ve sürücü kayıpları için kaynakta verilen %15–25 payı gerçek sistemle doğrulayın. İzin verilen deşarj derinliğini akü ve kontrolör belirler. Dolayısıyla 125 Ah, nominal 12 V düzeyindeki ideal kullanılabilir ihtiyaçtır; satın alınacak akünün kesin nominal kapasitesi değildir.

Güneş üretimi ve ilk tahminin sınırları

• Fotovoltaik panel gücünü hesaplamak

Örnekte günde 6 eşdeğer tepe güneş saati varsayılır; gerçek değer mevsim ve yere bağlıdır. 50 W LED için gece programı 11 saat sürer fakat tam güçte 7,5 saate eşdeğerdir. Panel tahmini bu iki varsayımla enerji dengesi üzerinden yapılır.

Kaynak hesap panelin 17,4 V değeriyle akünün 12 V değerini karıştırıyordu. Buradan 120 W panelin kesin yeterli olduğu sonucu çıkarılamaz; güneşsiz günlerden sonraki toparlanma da hesaplanmamıştı. Örnek %20 payla 50 W × 7,5 saat × 1,20 = 450 Wh olur. Gerçek üretim ve kayıplar ayrıca düzeltilmeden, 450 Wh ÷ 6 saat = 75 W yalnızca başlangıç hesabıdır.

Son seçimde yeniden şarj ihtiyacını, sistem kayıplarını ve istenen özerkliği birlikte doğrulayın.

• Önce örneğin ideal akımını hesaplayın.

12 V aküden beslenen 50 W armatürde ideal akım 50 ÷ 12 ≈ 4,17 A olarak hesaplanabilir.

Kurulum yerinin en elverişsiz dönemini kullanın

Hesapta aydınlatma saatlerinin yanında üretim için seçilen yeri ve dönemi belirtmelerini isteyin. Yıllık ortalama, özerklik gereken dönemdeki enerjiyi tek başına açıklamaz. Bu varsayımı boyutlandırma kaydıyla saklayın.

Panelin normal geceyi karşılamak için ne üretmesi gerektiğini ve kötü günlerde kullanılan enerjinin nasıl geri doldurulacağını ayrı kontrol edin. Günlük tüketimi karşılamaya yeten koşullar, aküyü istenen sürede toparlamaya yetmeyebilir. İki hesabı da teklifte tutun.

Hesabı tamamlamak için gereken veriler

Armatürün gerçek giriş gücünü, gece boyunca her dimleme seviyesinin süresini, istenen yedek gece sayısını ve kurulum yerini kaydedin. Akünün nominal gerilimi, kullanılabilir kapasitesi, sıcaklık sınırları ve şarj-deşarj koşulları da gerekir. Panelin gücüyle birlikte kontrolör tipi, kablo kayıpları, gölge koşulları ve akünün hedeflenen yeniden dolma süresi belirtilmelidir.

Türkiye için aylık güneş verisini yerel gölgeyle birlikte okuyun

Kurulum yerinin güneş potansiyelini değerlendirirken Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının GEPA verileri bir başlangıç sağlayabilir. Ancak haritadaki değer, direğin yanındaki bina veya ağacın gölgesini temsil etmez. Panel yönü, eğimi, mevsimsel gölge ve kirlenme koşullarını sahada inceleyin; yıllık ortalama yerine tasarımın karşılaması gereken düşük üretimli dönemi temel alın.

Akü etiketinden kullanılabilir enerjiye geçin

Nominal Wh değeri, her koşulda armatüre verilebilen enerji değildir. İzin verilen deşarj derinliği, sıcaklık, yaşlanma, kontrol cihazının kesme sınırı ve sistem kayıpları kullanılabilir payı etkiler. Bu nedenle tedarikçiden yalnızca Ah kapasitesi yerine belirtilen koşullarda sağlanacak yararlı enerji ve özerklik hesabını isteyin; farklı gerilimlerdeki aküleri doğrudan Ah üzerinden karşılaştırmayın.

Teklifi yalnızca reklamda yazan Ah veya panel wattıyla değerlendirmeyin. Kullanılabilir Wh, şarj-deşarj sınırları, kontrolör verimi ve yerel üretim birlikte gerekir. Panel gücünü artırmak yardımcı olabilir; her günün üretimini garanti etmez. Programla kaç gece sağlanacağını ve yetersiz üretim dönemi sonrasında kapasitenin nasıl geri kazanılacağını belgeli enerji dengesiyle doğrulayın.